วันที่ระลึกทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ ๑ ในวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน ๒๕๖๙

สงครามโลกครั้งที่ ๑ เป็นเหตุการณ์สำคัญในประวัติศาสตร์โลกที่เริ่มต้นขึ้นเมื่อวันที่ ๒๘ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๕๗ จากความขัดแย้งและการแข่งขันระหว่างประเทศมหาอำนาจในยุโรป

ประกอบกับเหตุการณ์ลอบปลงพระชนม์ อาร์ช ดยุก ฟรานซ์ เฟอร์ดินานด์ มกุฎราชกุมารแห่งจักรวรรดิออสเตรีย - ฮังการี เมื่อวันที่ ๒๘ มิถุนายน พ.ศ. ๒๔๕๗ ขณะเสด็จเยือนกรุงซาราเยโว เมืองหลวงของแคว้นบอสเนียและเฮอร์เซโกวีนา โดย กัฟรีโล ปรินซิป นักชาตินิยมชาวเซอร์เบียเป็นผู้ที่อยู่เบื้องหลังเหตุการณ์ดังกล่าว ส่งผลให้สถานการณ์ระหว่างประเทศทวีความตึงเครียด และนำไปสู่การที่ออสเตรีย - ฮังการี ประกาศสงครามกับเซอร์เบีย เมื่อวันที่ ๒๘ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๕๗ ก่อนที่ประเทศต่าง ๆ จะเข้าร่วมสงครามตามพันธมิตรของตน จนความขัดแย้งได้ขยายวงกว้างและกลายเป็นสงครามระดับโลก สงครามโลกครั้งที่ ๑ แบ่งคู่ขัดแย้งออกเป็น ๒ ฝ่ายหลัก ได้แก่ ฝ่ายมหาอำนาจกลาง ซึ่งมีเยอรมนี ออสเตรีย - ฮังการี บัลแกเรีย และจักรวรรดิออตโตมัน เป็นกำลังสำคัญ และฝ่ายสัมพันธมิตร ซึ่งประกอบด้วยอังกฤษ ฝรั่งเศส รัสเซีย สหรัฐอเมริกา และประเทศอื่น ๆ อีกหลายประเทศ สงครามดำเนินต่อเนื่องเป็นระยะเวลากว่า ๔ ปี ก่อให้เกิดความสูญเสียต่อชีวิตและทรัพย์สิน ตลอดจนส่งผลกระทบต่อเศรษฐกิจ สังคม และความสัมพันธ์ระหว่างประเทศเป็นอย่างกว้างขวาง

สำหรับประเทศไทยหรือประเทศสยามในขณะนั้น ซึ่งอยู่ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว พระองค์ทรงตัดสินพระทัยประกาศสงครามกับประเทศเยอรมนี และออสเตรีย - ฮังการี โดยทรงลงพระปรมาภิไธยในประกาศสงคราม เมื่อวันที่ ๒๒ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๖๐ พร้อมทั้งทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้จัดตั้งกองทหารอาสาสมัครเพื่อเข้าร่วมสงคราม นับเป็นครั้งสำคัญในประวัติศาสตร์ชาติไทยที่ประเทศไทยได้ส่งกำลังทหารไปปฏิบัติภารกิจในทวีปยุโรป และเป็นการแสดงให้เห็นถึงพระราชปณิธานในการรักษาผลประโยชน์และสถานะของประเทศท่ามกลางบริบทความสัมพันธ์ระหว่างประเทศในขณะนั้น โดยทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ ๑ ได้รับการคัดเลือก ฝึกฝน และส่งไปปฏิบัติหน้าที่ในทวีปยุโรป โดยมีภารกิจสำคัญทั้งด้านการทหารและการสนับสนุนการปฏิบัติงานที่เกี่ยวข้องกับสงคราม

การเดินทางไปปฏิบัติหน้าที่ในดินแดนห่างไกลจากประเทศไทยในครั้งนั้น นับเป็นภารกิจที่ต้องอาศัยความกล้าหาญ ความเสียสละ ความมีระเบียบวินัย และความรับผิดชอบอย่างสูง ทหารอาสาทุกนายจึงนับเป็นผู้ที่ได้สร้างคุณูปการแก่ประเทศชาติ และเป็นส่วนหนึ่งในการแสดงบทบาทของประเทศไทยให้เป็นที่ประจักษ์ในเวทีระหว่างประเทศ

ภายหลังประเทศไทยประกาศเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ ๑ เมื่อวันที่ ๒๒ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๔๖๐ กระทรวงกลาโหมได้เปิดรับสมัครและคัดเลือกทหารอาสาเพื่อเดินทางไปปฏิบัติภารกิจในทวีปยุโรป โดยจัดตั้งเป็น กองทหารอาสา มี พันเอก พระยาเฉลิมอากาศ (สุณี สุวรรณประทีป) เป็นผู้บังคับการ และแบ่งกำลังออกเป็น

๓ หน่วย ได้แก่ กองทหารบกรถยนต์, กองบินทหารบก และหมวดพยาบาล

จากนั้นสงครามโลกครั้งที่ ๑ สิ้นสุดลงด้วยการลงนามในสัญญาสงบศึกระหว่างฝ่ายสัมพันธมิตรกับเยอรมนี เมื่อวันที่ ๑๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๔๖๑ ณ เมืองคองเปียน ประเทศฝรั่งเศส ภายหลังสงครามยุติลง ประเทศไทยในฐานะประเทศผู้ชนะสงครามได้รับประโยชน์ในด้านต่าง ๆ โดยประเทศในยุโรปที่เคยมีสนธิสัญญาซึ่งจำกัดสิทธิและอำนาจของประเทศไทย ได้มีการเจรจาแก้ไขและปรับปรุงสนธิสัญญาดังกล่าว โดยเฉพาะการยกเลิกสิทธิสภาพนอกอาณาเขต นอกจากนี้ การเข้าร่วมสงครามยังช่วยส่งเสริมบทบาทและสถานะของประเทศไทยในประชาคมระหว่างประเทศ และนำไปสู่การเข้าร่วมเป็นสมาชิกขององค์การสันนิบาตชาติ ในด้านการทหาร ประเทศไทยได้นำความรู้และประสบการณ์ที่ได้รับจากการเข้าร่วมสงครามโลกครั้งที่ ๑ มาประยุกต์ใช้ในการพัฒนากิจการทหารของประเทศ ทั้งด้านการฝึก การจัดหน่วย การปฏิบัติทางยุทธวิธี ตลอดจนการพัฒนากิจการทหารด้านต่าง ๆ กองทหารอาสาไทยได้นำประสบการณ์จากการปฏิบัติหน้าที่กลับมาประยุกต์ใช้ในการพัฒนากองทัพ ขณะที่กองบินทหารบกได้รับการพัฒนาและจัดตั้งเป็นกรมอากาศยานขึ้นเป็นครั้งแรก ก่อนที่จะวิวัฒนาการมาเป็นกองทัพอากาศในเวลาต่อมา ส่วนกองทหารบกรถยนต์ได้พัฒนามาเป็นกรมการขนส่งทหารบกในปัจจุบัน อันสะท้อนให้เห็นถึงผลสืบเนื่องด้านการทหารจากการเข้าร่วมสงครามในครั้งนั้น

สำหรับการจัดงานวันที่ระลึกทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ ๑ ประจำปี ๒๕๖๙ ซึ่งตรงกับ วันพุธที่ ๑๑ พฤศจิกายน พ.ศ. ๒๕๖๙ องค์การสงเคราะห์ทหารผ่านศึก ในฐานะหน่วยงานที่รับผิดชอบในการจัดงาน ได้กำหนดจัดพิธีบำเพ็ญกุศลทางศาสนา เพื่ออุทิศส่วนกุศลแด่ดวงวิญญาณของทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ ๑ ผู้ล่วงลับ พร้อมทั้งจัดพิธีวางพวงมาลา ณ อนุสาวรีย์ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ ๑ บริเวณสนามหลวง เพื่อแสดงความรำลึกและเชิดชูเกียรติในวีรกรรมแห่งความกล้าหาญและความเสียสละของทหารอาสาฯ

ในการนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมให้ผู้แทนพระองค์วางพวงมาลา ณ อนุสาวรีย์ทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ ๑ โดยมีผู้แทนจากส่วนราชการ หน่วยงาน สมาคม มูลนิธิ ผู้ช่วยทูตฝ่ายทหารต่างประเทศประจำประเทศไทย ตลอดจนทายาทของทหารอาสาสงครามโลกครั้งที่ ๑ เข้าร่วมพิธีวางพวงมาลา เพื่อร่วมกันน้อมรำลึกถึงคุณงามความดี ความกล้าหาญ และความเสียสละของเหล่าทหารอาสาฯ ผู้ปฏิบัติหน้าที่เพื่อประเทศชาติ และมีส่วนสำคัญในการธำรงไว้ซึ่งเกียรติภูมิและผลประโยชน์ของประเทศไทย

นอกจากนี้ ภายในบริเวณงานยังจัดให้มีนิทรรศการเผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับประวัติความเป็นมาและเหตุการณ์สำคัญของสงครามโลกครั้งที่ ๑ รวมทั้งบทบาทของประเทศไทยและทหารอาสาไทย

ในการเข้าร่วมสงคราม เพื่อส่งเสริมความรู้ความเข้าใจแก่ผู้เข้าร่วมงาน ประชาชนทั่วไป และเยาวชนของชาติ ตลอดจนเป็นการปลูกฝังให้เกิดความตระหนักถึงคุณค่าของความเสียสละและความรับผิดชอบต่อประเทศชาติ