กรมชลฯ บริหารน้ำทั่วประเทศ รับมือน้ำเหนือเพิ่ม–เร่งระบายน้ำท่วมขัง พร้อมรับฝนหนักภาคใต้ ดูแลน้ำต้นทุนฤดูแล้ง

กรมชลประทานเดินหน้าบริหารจัดการน้ำทั่วประเทศ ตามนโยบายของนายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ที่ให้ความสำคัญกับการติดตามสถานการณ์น้ำอย่างใกล้ชิด การเตรียมพร้อมรับมือสภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง และการเร่งช่วยเหลือประชาชนในพื้นที่ประสบอุทกภัย โดยเฉพาะสถานการณ์น้ำลุ่มน้ำเจ้าพระยาที่มีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอีกครั้งจากฝนตกหนักในพื้นที่ตอนบน พร้อมกำชับให้ทุกหน่วยงานบริหารจัดการน้ำอย่างรอบคอบ ลดผลกระทบต่อประชาชนให้ได้มากที่สุด ควบคู่กับการเตรียมรับมือฝนหนักในภาคใต้ และวางแผนจัดสรรน้ำให้เพียงพอตลอดช่วงฤดูแล้งปี 2569/70

นายวิทยา แก้วมี อธิบดีกรมชลประทาน เปิดเผยว่า จากสภาพอากาศแปรปรวนทำให้มีฝนตกหนักในหลายพื้นที่ของภาคเหนือตอนล่างและภาคกลางช่วงวันที่ 5–7 พฤศจิกายนที่ผ่านมา โดยข้อมูลปริมาณฝนช่วงวันที่ 6–7 พฤศจิกายน พบว่าบางพื้นที่มีฝนตกหนักมาก เช่น อำเภอลานสัก จังหวัดอุทัยธานี วัดได้ 172.5 มิลลิเมตร อำเภอนครไทย จังหวัดพิษณุโลก 130 มิลลิเมตร และอำเภอโกสัมพีนคร จังหวัดกำแพงเพชร 125.4 มิลลิเมตร ส่งผลให้มีน้ำไหลลงสู่แม่น้ำสายหลักเพิ่มขึ้น ทั้งลุ่มน้ำปิง ลุ่มน้ำน่าน และลุ่มน้ำสะแกกรัง ก่อนจะไหลมารวมกันในแม่น้ำเจ้าพระยา ทำให้ปริมาณน้ำเหนือเขื่อนเจ้าพระยามีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอีกครั้ง กรมชลประทานจึงใช้ข้อมูลคาดการณ์น้ำล่วงหน้ามาวางแผนบริหารจัดการน้ำอย่างเป็นระบบ ทั้งการปรับการระบายน้ำผ่านเขื่อนเจ้าพระยาให้เหมาะสมกับสถานการณ์ และการรับน้ำเข้าระบบชลประทานทั้งฝั่งตะวันออกและฝั่งตะวันตก เพื่อช่วยลดปริมาณน้ำที่ไหลลงสู่พื้นที่ท้ายเขื่อน

ทั้งนี้ จากการประเมินสถานการณ์น้ำล่วงหน้า คาดว่าในช่วงวันที่ 11–13 พฤศจิกายน จะมีน้ำเหนือไหลลงมาสมทบเพิ่มขึ้น โดยเฉพาะบริเวณจังหวัดนครสวรรค์และแม่น้ำสะแกกรัง กรมชลประทานจึงได้วางแผนรองรับปริมาณน้ำดังกล่าว พร้อมออกหนังสือแจ้งเตือนสถานการณ์น้ำลุ่มน้ำเจ้าพระยา ฉบับที่ 9 ถึงผู้ว่าราชการจังหวัด 11 จังหวัด เพื่อเตรียมรับมือกรณีจำเป็นต้องปรับเพิ่มการระบายน้ำท้ายเขื่อนเจ้าพระยาในช่วง 1,000–1,200 ลูกบาศก์เมตรต่อวินาที ซึ่งอาจทำให้ระดับน้ำในบางพื้นที่ลุ่มต่ำนอกคันกั้นน้ำเพิ่มขึ้นจากปัจจุบันประมาณ 20–60 เซนติเมตร โดยเฉพาะพื้นที่จังหวัดพระนครศรีอยุธยา จึงขอให้ประชาชนริมสองฝั่งแม่น้ำและพื้นที่ลุ่มต่ำติดตามประกาศแจ้งเตือนจากหน่วยงานในพื้นที่ พร้อมเตรียมยกสิ่งของขึ้นที่สูง ทั้งนี้ กรมชลประทานจะติดตามระดับน้ำและประเมินผลกระทบอย่างใกล้ชิด เพื่อปรับแผนบริหารจัดการน้ำให้สอดคล้องกับสถานการณ์จริง

สำหรับพื้นที่ที่ยังมีน้ำท่วมขัง แม้สถานการณ์หลายแห่งเริ่มคลี่คลาย แต่จากข้อมูลการติดตามเมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน ยังคงมีพื้นที่ได้รับผลกระทบ 8 จังหวัด ได้แก่ จังหวัดนครศรีธรรมราช อุทัยธานี นครนายก นครปฐม ฉะเชิงเทรา ปราจีนบุรี พระนครศรีอยุธยา และสุพรรณบุรี กรมชลประทานจึงยังคงระดมเครื่องสูบน้ำ เครื่องจักร และเจ้าหน้าที่เข้าช่วยเหลืออย่างเต็มกำลัง โดยเฉพาะพื้นที่ลุ่มต่ำที่น้ำระบายออกได้ช้า พร้อมประสานหน่วยงานในพื้นที่เร่งเปิดทางระบายน้ำและใช้เครื่องจักรเครื่องมือช่วยลดระดับน้ำท่วมขัง เพื่อบรรเทาความเดือดร้อนและช่วยให้ประชาชนกลับมาใช้ชีวิตได้ตามปกติโดยเร็ว

ขณะเดียวกัน พื้นที่ภาคใต้ยังต้องเฝ้าระวังฝนตกหนักในช่วงวันที่ 9–13 พฤศจิกายน ตามการคาดการณ์ของกรมอุตุนิยมวิทยา โดยเฉพาะจังหวัดนครศรีธรรมราช พัทลุง สงขลา ชุมพร และสุราษฎร์ธานี ซึ่งมีโอกาสเกิดฝนตกหนักถึงหนักมากบางแห่ง กรมชลประทานจึงกำชับหน่วยงานในพื้นที่เตรียมความพร้อมทั้งระบบระบายน้ำ ประตูระบายน้ำ เครื่องสูบน้ำ และเครื่องจักรเครื่องมือ พร้อมจัดเจ้าหน้าที่ประจำจุดเสี่ยง ติดตามปริมาณฝนและระดับน้ำอย่างใกล้ชิด เพื่อให้สามารถบริหารจัดการน้ำและเข้าช่วยเหลือประชาชนได้ทันทีหากเกิดสถานการณ์ฉุกเฉิน

ส่วนการบริหารจัดการน้ำในช่วงฤดูแล้งปี 2569/70 กรมชลประทานได้วางแผนจัดสรรน้ำให้สอดคล้องกับปริมาณน้ำต้นทุนที่มีอยู่ โดยข้อมูล ณ วันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 พบว่า อ่างเก็บน้ำขนาดใหญ่และขนาดกลางทั่วประเทศมีปริมาณน้ำรวมประมาณ 63,933 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือร้อยละ 83 ของความจุเก็บกัก เป็นน้ำที่สามารถนำมาใช้ได้ประมาณ 39,957 ล้านลูกบาศก์เมตร หรือร้อยละ 76 แม้ภาพรวมจะมีน้ำอยู่ในเกณฑ์ค่อนข้างมาก แต่ยังน้อยกว่าช่วงเดียวกันของปีที่ผ่านมาประมาณ 5,300 ล้านลูกบาศก์เมตร จึงต้องวางแผนใช้น้ำอย่างรอบคอบ โดยให้ความสำคัญกับน้ำเพื่อการอุปโภคบริโภค การรักษาระบบนิเวศ การเกษตร และภาคอุตสาหกรรม ตามลำดับ พร้อมติดตามปริมาณน้ำในอ่างเก็บน้ำอย่างสม่ำเสมอ เพื่อให้มีน้ำเพียงพอต่อความต้องการตลอดฤดูแล้ง

นายวิทยาฯ ย้ำว่า กรมชลประทานจะเดินหน้าบริหารจัดการน้ำทั้งระบบตามนโยบายของกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ โดยใช้ข้อมูลสถานการณ์น้ำและการคาดการณ์ล่วงหน้าประกอบการตัดสินใจ ควบคู่กับการทำงานร่วมกับทุกหน่วยงานในพื้นที่ ทั้งการบริหารน้ำเจ้าพระยา การเร่งระบายน้ำในพื้นที่ท่วมขัง การเตรียมรับมือฝนหนักภาคใต้ และการดูแลน้ำต้นทุนสำหรับฤดูแล้ง โดยมีเป้าหมายสำคัญคือ ลดผลกระทบจากอุทกภัยให้ได้มากที่สุด พร้อมดูแลให้ประชาชนมีน้ำใช้อย่างเพียงพอ และสามารถประกอบอาชีพได้อย่างต่อเนื่อง